Sớm tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục công nhận người có công

Thứ Sáu, 25/07/2014, 18:58:01
 Font Size:     |        Print
 

Bệnh viện Tim Hà Nội khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người có công ở phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội).   Ảnh: THU HÀ

Gần 40 năm kể từ ngày đất nước hòa bình, thống nhất, mặc dù Ðảng, Nhà nước đã có nhiều cố gắng trong thực hiện chính sách "đền ơn đáp nghĩa", nhưng việc giải quyết chế độ trợ cấp, ưu đãi cho người có công có nơi, có lúc vẫn còn vướng mắc. Theo phản ánh của bạn đọc, hiện nay vẫn còn nhiều thương binh, liệt sĩ, người có công chưa được công nhận và hưởng chế độ, chính sách đãi ngộ.

Thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết, hiện cả nước có hơn 8,8 triệu người được công nhận có công với cách mạng (chiếm gần 10% số dân cả nước). Hơn 1,5 triệu người có công đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng của Nhà nước với kinh phí gần 20 nghìn tỷ đồng.

Những con số nêu trên cho thấy, đến nay, phần lớn người có công với cách mạng đã được xác nhận và hưởng chế độ ưu đãi của Ðảng và Nhà nước. Chính sách "đền ơn đáp nghĩa" đó đã tạo điều kiện để người có công có cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên, cả nước hiện vẫn còn nhiều người bị thương mà chưa được nhận thẻ thương binh, hy sinh vì Tổ quốc mà chưa được "Tổ quốc ghi công", có công với cách mạng mà chưa được hưởng chính sách ưu đãi. Không ít gia đình đã tốn nhiều thời gian, công sức trong hành trình tìm người có thẩm quyền ký xác nhận thủ tục, giấy tờ để được công nhận là thương binh, gia đình liệt sĩ, nhưng đến nay vẫn chưa được công nhận, trong đó có cả những người chiến đấu và bị thương từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp. Trường hợp cụ Tô Ðình Cắm, một trong 34 đội viên Ðội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, từng hai lần bị thương trong kháng chiến chống thực dân Pháp, nhưng phải hơn 60 năm sau, tháng 7-2013, khi đã bước sang tuổi 91, cụ mới được công nhận là thương binh và hưởng chế độ trợ cấp thương tật. Dẫu là muộn nhưng người cựu chiến binh ấy vẫn còn "may mắn" hơn nhiều đồng đội khác.

Qua phản ánh của bạn đọc, phần lớn các trường hợp chưa được công nhận người có công đều có chung một lý do là không có hồ sơ, giấy tờ gốc, trong khi quy định phải căn cứ trên giấy tờ, chứng lý gốc. Có trường hợp do cá nhân làm mất, nhưng cũng có nhiều trường hợp do cơ quan chức năng không quan tâm lưu giữ các giấy tờ gốc, cho đến khi lập hồ sơ giải quyết chế độ, chính sách cho người có công thì giấy tờ gốc không còn. Ðơn cử trường hợp ông Trần Văn Minh, xã Tân Bình, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, hy sinh năm 1970 nhưng đến nay vẫn chưa được công nhận liệt sĩ. Từ năm 2003, anh Trần Văn Việt, con trai ông Trần Văn Minh, đã làm hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ cho cha mình. Hồ sơ được xác lập trên cơ sở hai người làm chứng là ông Lư Văn Luận, nguyên Tỉnh ủy viên, Trưởng ban Binh vận Tỉnh ủy Cần Thơ (1968-1971) và cựu chiến binh Hồ Phú Hữu. Tuy nhiên, sau đó hồ sơ bị thất lạc, phải làm lại và bổ sung nhiều lần. Ðến nay đã 11 năm, việc xem xét đề nghị công nhận liệt sĩ đối với ông Trần Văn Minh vẫn chưa được giải quyết. Theo trả lời của Cục Người có công (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thì theo quy định hiện hành, hồ sơ đề nghị xác nhận liệt sĩ không xác lập trên cơ sở hai người làm chứng.

Cũng vì lý do này, hàng chục nghìn người tham gia kháng chiến bị phơi nhiễm chất độc đi-ô-xin nhưng chưa được hưởng trợ cấp, trong khi đời sống của họ vô cùng khó khăn do bệnh tật và mất sức lao động. Nhiều trường hợp, lãnh đạo Hội Cựu chiến binh, Hội Cựu thanh niên xung phong biết rõ là người có công và bị nhiễm chất độc hóa học ở chiến trường, nhưng vì không đủ căn cứ để công nhận theo quy định, cho nên không thể giúp gì được.

Bên cạnh đó, quy định về việc giám định các bệnh do chất độc hóa học để hưởng chế độ cũng gây khó cho cả cơ quan chuyên môn và người có công thuộc diện đối tượng. Bộ Y tế đã quy định danh mục 17 bệnh do chất độc hóa học đi-ô-xin nhưng hiện nay việc giám định một số bệnh lại vượt quá khả năng của cơ quan giám định y khoa các địa phương. Nhiều trường hợp bị vô sinh do nhiễm chất độc hóa học, đã có xác nhận của bệnh viện chuyên khoa và chính quyền địa phương, quy định vẫn bắt buộc phải giám định y khoa, trong khi cơ quan giám định y khoa các địa phương lại không thực hiện việc giám định này. Không làm được hồ sơ bệnh án cũng đồng nghĩa việc người có công không được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi. Trong khi, đối tượng người có công nhiễm chất độc đi-ô-xin phải chịu nhiều gánh nặng do di chứng, sức khỏe yếu, con cháu dị tật, dị dạng, điều kiện kinh tế rất khó khăn. Nếu không sớm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục thì nhiều người có công sẽ không kịp hưởng chính sách và việc giải quyết chế độ cho người thân của họ cũng sẽ khó khăn khi họ không còn.

Ai cũng hiểu rằng, quy định chặt chẽ là để ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi, gây mất công bằng, ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Thời gian qua, cũng đã xảy ra tình trạng làm giả hàng chục nghìn hồ sơ đối tượng người có công để hưởng chế độ bằng cách lợi dụng quy định thông thoáng về thủ tục xác nhận đối tượng (chỉ cần hai người cùng đơn vị xác nhận). Hay tình trạng xin làm con nuôi đối tượng người có công để hưởng chính sách ưu đãi về giáo dục dành cho con của người có công. Tuy nhiên, chính những quy định có phần máy móc, nhiêu khê đã tác động tiêu cực đến việc thực thi chính sách với người có công, gây thiệt thòi về quyền lợi cho những người lẽ ra phải được ưu tiên. Nguyên Bộ trưởng Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hằng cũng từng nói: "Khi ra trận, người lính không bao giờ đòi hỏi giấy tờ chứng nhận gì nhưng đến thời bình, nhiều cựu binh và thân nhân họ lại rất vất vả trước trở ngại từ các thủ tục hành chính để được hưởng đãi ngộ".

"Tình trạng tồn đọng hồ sơ người có công chưa được giải quyết có nhiều nguyên nhân, cả trong cơ chế, chính sách lẫn trong tổ chức thực hiện. Nếu không sớm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục, thì nhiều người có công không kịp hưởng chính sách và việc giải quyết chế độ cho thân nhân họ cũng sẽ khó khăn khi đối tượng không còn".

NGUYỄN CHÍ CẢO

Nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Tân Lễ (Hưng Hà, Thái Bình)

"Cán bộ làm công tác chính sách tại cấp xã, phường phần lớn kiêm nhiệm nhiều việc, trình độ chuyên môn hạn chế, vị trí công tác không ổn định, cho nên việc theo dõi, nắm bắt chủ trương của Đảng, các văn bản pháp luật của Nhà nước không thường xuyên, thiếu hệ thống, không chuyên tâm, vì thế khó mà làm tốt được".

LÊ MINH HUỆ (Phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội)

"Ðề nghị ngành Lao động - Thương binh và Xã hội sớm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục, giải quyết nhanh và thuận tiện chế độ cho người có công bởi đây là sự tri ân của Ðảng, Nhà nước dành cho họ. Trong quá trình giải quyết chính sách nếu còn phiền hà thì chính sách người có công rất dễ trở thành chính sách mang ơn".

ÐÀO TUẤN KHANH

(Phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh)

ANH THƠ

Chia sẻ