Khó khăn trong quản lý chất lượng giống cây lâm nghiệp ở Lạng Sơn

Thứ Tư, 06/06/2018, 20:37:20
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều hộ dân ở huyện Chi Lăng tự gieo, ươm giống cây lâm nghiệp.

Theo số liệu thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lạng Sơn, hiện toàn tỉnh có gần 700 vườn giống cây lâm nghiệp bao gồm: cây bạch đàn, keo, thông... do các tổ chức, cá nhân tự gieo ươm. Trong số đó chỉ có 17 vườn ươm đủ điều kiện và có giấy phép kinh doanh, theo đúng quy định, còn lại các vườn ươm đều do người dân tự phát làm theo thời vụ, ươm giống theo kinh nghiệm, mạnh ai nấy làm, thực trạng này đã gây lo lắng cho người trồng rừng.

Theo chân anh Nông Văn Mì, trú tại thôn Pắc Pù, xã Bắc Thủy (Chi Lăng) lên thăm vườn bạch đàn ngay sau nhà, anh bộc bạch: Vườn bạch đàn rộng gần 2 ha, trước đây gia đình trồng sắn, nhưng vì giá trị kinh tế thấp nên từ năm 2008, chuyển sang trồng bạch đàn. Nghe nhiều người giới thiệu, nên anh Mì tự bỏ tiền đến thị trấn Mẹt (Hữu Lũng) lấy cây con đem về trồng. Giống cây bạch đàn được chủ vườn ươm giới thiệu là giống cao sản gieo bằng phương pháp cấy mô, trồng chỉ ba đến bốn năm sẽ cho khai thác. Vậy mà, đã gần 10 năm nay, vườn bạch đàn của anh Mì vẫn khẳng khiu, tư thương đến xem vườn cây, nhìn lên, nhìn xuống rồi lại bỏ đi không lấy, vì cây lớn, cây nhỏ không đồng đều. Một số hộ gia đình trong thôn cũng gặp tình cảnh này, đang dở khóc, dở cười, chặt đi thì tiếc, để lại thì công chăm sóc càng cao... Hiện nay, do nhu cầu trồng cây ngày càng nhiều, nên một số hộ gia đình trong thôn cũng đã tự gieo ươm giống một số cây như: keo, bạch đàn, lát...

Anh Hoàng Văn Thế, ở thôn Pắc Pù, xã Bắc Thủy thổ lộ: Nhà khác tự làm vườn ươm, khi vào mùa kết hạt thì gia đình tự đến lấy hạt đem về gieo ươm. Cây con vừa để phục vụ trồng vườn rừng của gia đình, vừa bán cho các hộ có nhu cầu, mỗi cây bán chỉ từ 500 đến một nghìn đồng/cây. Nếu bán cao người dân trong bản không ai mua về trồng...

Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm Triệu Văn Kim giới thiệu: Bảo Lâm là xã giáp biên, đời sống của bà con chủ yếu dựa vào cây lúa, cây ngô và cây ăn quả. Nhất là cây hồng Bảo Lâm trồng bao đời nay, đã được công nhận chỉ dẫn địa lý, trở thành thương hiệu nổi tiếng của tỉnh. Nhưng vài năm gần đây, cây hồng dần bị thoái hóa, xuất hiện nhiều loại sâu bệnh như: sâu đục thân, sâu cuốn lá... nên diện tích cây hồng từ hàng trăm héc-ta nay chỉ còn gần 40 ha. Trước nguy cơ cây hồng bị sâu bệnh tàn phá, nhiều hộ gia đình đã chuyển sang trồng các loại cây khác như: cây thông mã vĩ, cây mận... Ðể giúp bà con nông dân, từ năm 2016 xã được Nhà nước hỗ trợ đầu tư dự án trồng hơn 80 nghìn cây thông (tương đương với diện tích 50 ha). Sau gần ba năm, nhiều vườn rừng của các hộ gia đình cây thông chỉ sống được khoảng 20%, nhiều cây con bị chết không rõ nguyên nhân. Trước thực tế đó, nhiều hộ gia đình đã tự bỏ tiền mua các loại cây giống về trồng, trong đó chủ yếu là giống bạch đàn Trung Quốc, bà con tự sang biên giới mua về trồng, mà không biết chất lượng cây giống ra sao.

Hạt trưởng Kiểm lâm huyện Cao Lộc Nguyễn Thị Bích Hà cho biết: Cao Lộc là huyện có nhiều tiềm năng phát triển lâm nghiệp. Những năm qua, nhiều hộ gia đình ở các địa phương trong huyện đã trồng nhiều loại cây đem lại giá trị kinh tế cao như: hồng không hạt, mận cơm, mận tam hoa, trám... Ðiển hình là cây thông mã vĩ, đến nay diện tích rừng thông của huyện đã lên tới gần 23 nghìn ha, đứng thứ ba của tỉnh về diện tích chỉ sau huyện Lộc Bình và Ðình Lập. Nhờ các loại cây trồng này, đời sống của bà con đã được nâng cao, góp phần xóa đói, giảm nghèo.

Chi cục trưởng Lâm nghiệp tỉnh Lạng Sơn Nông Văn Tuấn khẳng định: Một trong những khó khăn trong quản lý cây giống lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh hiện nay là giám sát quá trình sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp tại các xã do người dân tự phát lập vườn ươm. Hầu hết các vườn ươm do dân tự làm đều sử dụng nguồn hom trôi nổi trên thị trường, có rất ít hộ tạo được vườn giống cây bố mẹ để hái hom, tạo mô. Hơn nữa, vai trò, trách nhiệm thuộc cấp huyện chưa được quy định rõ ràng trong quy chế quản lý giống cây lâm nghiệp khiến cho công tác quản lý, định hướng đối với lĩnh vực quản lý nguồn giống cây lâm nghiệp do các hộ dân tự phát làm gặp nhiều khó khăn. Hằng năm, chi cục đều xây dựng kế hoạch kiểm tra các vườn ươm cũng như tuyên truyền, vận động nhân dân đăng ký kinh doanh và áp dụng quy định về sản xuất, kinh doanh giống cây lâm nghiệp nhưng chuyển biến trong nhân dân rất chậm và cũng không thể kiểm soát hết được quá trình sản xuất cây giống của các chủ vườn.

Phong trào phát triển kinh tế đồi rừng ở Lạng Sơn phát triển mạnh trong 10 năm trở lại đây. Nhiều loại cây trồng như: keo, bạch đàn, thông... chiếm tới 90% diện tích cây trồng hằng năm của tỉnh. Mỗi năm tỉnh phấn đấu trồng hơn 10 nghìn ha rừng bao gồm trồng cây phân tán và trồng rừng theo dự án, nhờ đó đã góp phần đưa độ che phủ của rừng đến nay lên hơn 60%. Ðể bảo đảm giống cây trồng, mỗi năm các vườn ươm phải gieo hơn 150 triệu cây giống lâm nghiệp các loại. Tuy nhiên, trong thực tế số vườn ươm đạt tiêu chuẩn chỉ bảo đảm được 20 triệu cây giống, số còn lại do tổ chức và cá nhân người dân tự gieo làm theo thời vụ và ươm giống theo kinh nghiệm, vì vậy chất lượng giống cây lâm nghiệp đang là mối lo đối với người trồng rừng.

“Năm 2005, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ra Quyết định số 89/2005/QĐ-BNN ngày 29-12-2005 về việc ban hành quy chế quản lý giống cây trồng lâm nghiệp. Theo đó, quy định rõ việc khai thác, sử dụng nguồn gen, khảo nghiệm, đánh giá, công nhận, sản xuất, kinh doanh, quản lý chất lượng giống cây trồng lâm nghiệp và giám sát chuỗi hành trình giống cây trồng lâm nghiệp chính. Qua đó, nhằm tạo hành lang pháp lý cho các địa phương, tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh giống cây trồng theo đúng quy định, thúc đẩy phong trào trồng rừng, nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ, duy trì nguồn gen đối với cây trồng bản địa. Đối với Lạng Sơn, việc triển khai thực hiện các quy định về quản lý giống cây lâm nghiệp còn gặp nhiều khó khăn”.

LÊ THỊ THANH NHÀN
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lạng Sơn

“Để từng bước quản lý các cơ sở sản xuất giống cây trồng lâm nghiệp tự phát, đề nghị Nhà nước quan tâm hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tạo cơ chế để các hộ dân liên kết hình thành các hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất giống cây trồng theo hướng chuyên nghiệp, bài bản là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Cùng với đó, bản thân các cơ sở vườn ươm đủ tiêu chuẩn cần phải có chiến lược cụ thể trong việc quy hoạch, bảo tồn các nguồn gen giống bản địa, xây dựng các rừng giống”.

LƯƠNG VĂN BÍNH
Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hữu Lũng

HOÀNG LÊ

Chia sẻ